Zmiany w PIT, VAT, ZUS i KSeF 2.0 opisane prostym językiem: co się zmienia, od kiedy i co zrobić w firmie. Artykuły biura księgowego B.DBAJ.
Płatność gotówką a koszty podatkowe to temat, który od 1 stycznia 2027 r. nabiera nowego znaczenia dla każdego właściciela jednoosobowej działalności gospodarczej. Ustawa z dnia 18 września 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1371) zmienia zasady zaliczania wydatków do kosztów uzyskania przychodów i upraszcza obowiązki raportowania cen transferowych dla mikro- i małych przedsiębiorców. Przeczytaj, co konkretnie się zmienia i jak się do tego przygotować.
Dokumenty do zasiłku ZUS wymagane przy ubieganiu się o zasiłek chorobowy, macierzyński, opiekuńczy i świadczenie rehabilitacyjne zostały uregulowane na nowo. Od 24 października 2026 r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 września 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1316), które zastępuje dotychczasowe przepisy z 2015 roku. Jeśli prowadzisz jednoosobową działalność gospodarczą i opłacasz dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, zmiany dotyczą Cię bezpośrednio.
KSeF od 2027 roku obejmuje każdego podatnika, także właściciela jednoosobowej firmy: od 1 stycznia 2027 r. kończy się wyjątek, który do 31 grudnia 2026 r. pozwala wystawiać faktury poza KSeF, jeśli ich wartość z VAT w miesiącu nie przekracza 10 000 zł. Faktury dla firm wystawiasz wtedy w KSeF bez względu na wysokość sprzedaży, a wyjątkiem są m.in. faktury dla konsumentów, które możesz wystawiać dobrowolnie. Kary za błędy miały ruszyć tego samego dnia, ale Ministerstwo Finansów proponuje przesunięcie ich na 1 stycznia 2028 r. To na razie projekt (stan na 7 października 2026 r.).
Zmiana biura rachunkowego w trakcie roku jest możliwa w każdym miesiącu, a o terminie decyduje umowa i okres wypowiedzenia. Najlepiej zmienić biuro na granicy miesięcy rozliczeniowych, odebrać księgę i dokumenty, zgłosić zmianę w CEIDG w ciągu 7 dni, a potem nadać nowe i odwołać stare upoważnienia w urzędzie skarbowym, ZUS i KSeF. Poniżej znajdziesz listę kroków, listę dokumentów i przykład osi czasu.
Jak wybrać biuro rachunkowe? Zadaj przed umową 10 pytań: o OC, pełnomocnictwa, czas odpowiedzi, dostęp online, kadry, KSeF, odpowiedzialność, wypowiedzenie, zakres abonamentu i kwalifikacje. Od 10 sierpnia 2014 r. do prowadzenia ksiąg nie potrzeba licencji, a ustawa wymaga niewiele (m.in. OC przy usługowym prowadzeniu ksiąg rachunkowych), więc resztę sprawdzisz sam.
Koniec roku JDG to osiem spraw do zamknięcia przed 31 grudnia 2026 r.: spis z natury (jeśli masz towary lub materiały), wybór formy opodatkowania na 2027, przygotowanie do końca wyjątku w KSeF, Mały ZUS Plus, wakacje składkowe, zaległe urlopy, środki trwałe oraz archiwizacja dokumentów. Część terminów kończy się dopiero w lutym, ale decyzje, od których zależą, zapadają w grudniu.
Wigilia 2026 dzień wolny od pracy: czwartek 24 grudnia jest ustawowo wolny, więc wymiar czasu pracy w grudniu 2026 r. dla pracownika na pełnym etacie wynosi 160 godzin, czyli 20 dni po 8 godzin. Obniżają go trzy święta: 24, 25 i 26 grudnia. Ponieważ 26 grudnia to sobota, pracodawca musi wyznaczyć pracownikowi pracującemu od poniedziałku do piątku dodatkowy dzień wolny w okresie rozliczeniowym (przy rozliczeniu miesięcznym w grudniu). Dotyczy to pracowników na umowie o pracę, nie zleceniobiorców. Poniżej wyliczenie krok po kroku, wpływ na urlopy i krótka lista rzeczy do zrobienia.
Forma opodatkowania 2027 (ryczałt, liniowy czy skala) zależy głównie od kosztów, dochodu i składki zdrowotnej: w naszym uproszczonym przykładzie przy niskich kosztach najniższe obciążenie dał ryczałt, a przy wysokich kosztach skala. Formę na 2027 r. wybierasz oświadczeniem do 20. dnia miesiąca po miesiącu pierwszego przychodu, czyli przy przychodzie w styczniu do 20 lutego 2027 r. (to sobota, więc ostatni dzień to 22 lutego). Porównujemy trzy formy na dwóch profilach, razem ze składką zdrowotną, wspólnym rozliczeniem z małżonkiem i projektowaną skalą na 2027 r., która na razie nie jest prawem.
Mały ZUS Plus 2027 pozwala opłacać składki społeczne od podstawy równej połowie średniego miesięcznego dochodu z 2026 r. (nie mniej niż 1485 zł), jeśli Twój przychód za 2026 r. nie przekroczył 120 000 zł i spełniasz pozostałe warunki. Przy dochodzie 60 000 zł w 2026 r. składki społeczne z chorobową wyniosą w tym przykładzie 780,17 zł miesięcznie. Jeśli dopiero wchodzisz do ulgi, zgłoszenie do ZUS składasz do końca stycznia 2027 r., a dane o dochodzie wykazujesz w ZUS DRA za styczeń do 20 lutego (sobota, więc według ZUS do 22 lutego). Ulga nie obejmuje składki zdrowotnej.
KSeF dla JDG krok po kroku to osiem czynności do wykonania przed 1 stycznia 2027 r.: sprawdzenie limitu 10 000 zł, logowanie, nadanie uprawnień biuru rachunkowemu, wybór narzędzia do faktur, weryfikacja NIP-ów klientów, zasady dla konsumentów, przygotowanie na awarię oraz odbiór i archiwizacja faktur. Narzędzia Ministerstwa Finansów są bezpłatne, a właściciel firmy będący podatnikiem VAT dostaje dostęp do KSeF automatycznie. Poniżej każdy krok z linkami do oficjalnych źródeł.
Płaca minimalna 4950 zł podnosi składki ZUS 2027 tylko w części: Mały ZUS i minimalną składkę zdrowotną, ale nie duży ZUS ani zdrowotną na ryczałcie. Sprawdź na trzech przykładach JDG, ile więcej zapłacisz miesięcznie i rocznie oraz które kwoty poznasz dopiero na przełomie roku.
Najważniejsze dla JDG zmiany w VAT od 2027 dotyczą zakupu usług: od 1 stycznia 2027 roku możesz odpowiadać za niezapłacony VAT sprzedawcy, jeśli kupujesz usługi z nowego załącznika nr 16 (takie jak hosting, usługi księgowe czy reklamowe) i wiesz lub masz uzasadnione podstawy przypuszczać, że VAT nie zostanie wpłacony. Faktury poniżej 15 000 zł brutto są co do zasady wyłączone, a zapłata przez split payment wyłącza odpowiedzialność. Opieramy się na ustawie z 4 września 2026 roku.
