Nowa definicja mobbingu od 5.11.2026: obowiązki JDG

Jeśli prowadzisz jednoosobową działalność i nikogo nie zatrudniasz na umowie o pracę, nic się dla Ciebie nie zmienia. Nowe przepisy obejmują pracodawców. Poniżej: kogo dotyczą, od kiedy, co zrobić i ile może kosztować mobbing.

Kogo dotyczy

Pracodawcą w rozumieniu Kodeksu pracy jest także osoba fizyczna, ale tylko wtedy, gdy zatrudnia pracowników (art. 3). Pracownikiem jest osoba na umowie o pracę, powołaniu, wyborze, mianowaniu lub spółdzielczej umowie o pracę (art. 2). Z tego wynika:

• JDG bez pracowników: nic się nie zmienia. Zleceniobiorcy i współpracownicy na B2B nie robią z Ciebie pracodawcy. Wyjątek: praca pod Twoim kierownictwem, w wyznaczonym przez Ciebie miejscu i czasie jest zatrudnieniem pracowniczym bez względu na nazwę umowy (art. 22 § 1 i 1¹).
• JDG z 1–9 pracownikami: nie musisz wydawać regulaminu, ale musisz systematycznie przeciwdziałać mobbingowi i naruszaniu zasady równego traktowania.
• JDG z co najmniej 10 pracownikami: dochodzi obowiązek ustalenia reguł, procedur i częstotliwości działań w regulaminie, chyba że są już określone w układzie zbiorowym lub regulaminie pracy.

Sprawcą mobbingu może być też osoba pracująca na innej podstawie niż stosunek pracy, na przykład zleceniobiorca (art. 94³ § 8), ale zadośćuczynienie wypłaca pracodawca.

Od kiedy

Ustawa z 19 czerwca 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1046) została ogłoszona 4 sierpnia 2026 r. i wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy, czyli 5 listopada 2026 r.

• Regulamin (od 10 pracowników): pracodawcy mają 6 miesięcy od wejścia ustawy w życie, czyli według naszego wyliczenia do 5 maja 2027 r. (art. 4 ustawy). Termin dotyczy regulaminu, a nie obowiązku przeciwdziałania mobbingowi, który działa od 5 listopada.
• Trwające nękanie: nowe przepisy obejmują też uporczywe nękanie, które zaczęło się przed 5 listopada 2026 r. i trwa po tej dacie (art. 3 ustawy).
• Kwoty: płaca minimalna to 4 806 zł w 2026 r. (Dz.U. 2025 poz. 1242) i 4 950 zł od 1 stycznia 2027 r. (Dz.U. 2026 poz. 1213). Więcej w artykule o minimalnym wynagrodzeniu 2027.

Co zmienia nowa definicja mobbingu

Dotąd mobbing polegał na „uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu” pracownika, które wywoływało u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej. Zadośćuczynienie należało się, gdy mobbing wywołał rozstrój zdrowia.

Nowy art. 94³ mówi, że:

• mobbing to zachowania polegające na uporczywym nękaniu pracownika (§ 2);
• uporczywość oznacza, że nękanie jest powtarzalne, nawracające lub stałe; wymóg „długotrwałości” znika (§ 3);
• incydent nie jest mobbingiem, choćby naruszał dobra osobiste pracownika (§ 3);
• przejawami, gdy przyjmują postać uporczywego nękania, są między innymi upokarzanie, zastraszanie, nieuzasadniona krytyka, ośmieszanie, utrudnianie dostępu do koniecznych informacji oraz izolowanie pracownika lub eliminowanie go z zespołu (§ 4);
• mobbingiem jest też nakazywanie takich zachowań lub zachęcanie do nich (§ 6), choćby celem nie było uporczywe nękanie (§ 7);
• uzasadnione i wyrażone we właściwej formie rozliczanie z pracy oraz krytyka nie mogą być uznane za mobbing, a ocena jest zawsze indywidualna (§ 9–10).

Pracownik, który doznał mobbingu, może żądać zadośćuczynienia nie niższego niż sześciokrotność minimalnego wynagrodzenia albo odszkodowania (art. 94³ § 11). Rozstrój zdrowia nie jest już warunkiem.

Obowiązki zależne od liczby pracowników

Liczba pracowników	Co musisz zrobić
1–9	Systematycznie przeciwdziałać mobbingowi (art. 94³ § 1) i naruszaniu równego traktowania (art. 18³g): prewencja, wykrywanie, reagowanie, działania naprawcze, wsparcie poszkodowanych. Regulamin niewymagany.
10 lub więcej	Dodatkowo ustalić reguły, procedury i częstotliwość działań w regulaminie (art. 94³a), w ciągu 6 miesięcy od 5 listopada 2026 r.

Jak liczyć próg 10 pracowników

Liczą się pracownicy w rozumieniu art. 2 Kodeksu pracy, czyli osoby na umowie o pracę, bez zleceniobiorców i współpracowników na B2B. Ustawa mówi o „co najmniej 10 pracownikach” i nie precyzuje, czy liczysz osoby, czy etaty, ani na jaki dzień. Przy 12 osobach, w tym 6 na pół etatu, wychodzi 6 + 6 × 0,5 = 9 etatów, ale 12 osób. Ostrożnie przyjmij liczbę osób.

Jak powstaje regulamin

Regulamin (potocznie antymobbingowy) obejmuje nie tylko mobbing, lecz także naruszanie godności, równe traktowanie i dyskryminację (art. 94³a § 1). Projekt uzgadniasz z zakładową organizacją związkową, a jeśli jej nie ma, z przedstawicielami pracowników wyłonionymi w trybie przyjętym u Ciebie. Gdy w ciągu 30 dni od przedstawienia projektu nie dojdzie do uzgodnienia, treść ustalasz sam (art. 94³a § 2–5). Regulamin wchodzi w życie po 2 tygodniach od podania go pracownikom do wiadomości, a nowego pracownika musisz z nim zapoznać przed dopuszczeniem do pracy (art. 104³ stosowany odpowiednio).

Przykład liczbowy: JDG z 3 i z 12 pracownikami

Ustawa wiąże zadośćuczynienie z minimalnym wynagrodzeniem. Oto najniższe kwoty:

Roszczenie	Przy 4 806 zł (2026 r.)	Przy 4 950 zł (od 1.01.2027)
Mobbing (6×)	6 × 4 806 = 28 836 zł	6 × 4 950 = 29 700 zł
Wielokrotne naruszenie równego traktowania (3×)	3 × 4 806 = 14 418 zł	3 × 4 950 = 14 850 zł

To kwoty minimalne zadośćuczynienia, sąd może zasądzić więcej. Przy odszkodowaniu ustawa nie podaje dolnej granicy. Ustawa odsyła do minimalnego wynagrodzenia „ustalanego na podstawie odrębnych przepisów” i nie wskazuje, czy chodzi o dzień zdarzenia, czy wyroku, dlatego podajemy obie wartości.

JDG z 3 pracownikami

1. Pracowników jest 3, czyli mniej niż 10, więc regulaminu nie wydajesz, ale obowiązek z art. 94³ § 1 masz mimo to. Rozsądne minimum to wskazać, kto przyjmuje zgłoszenia, powiedzieć o tym zespołowi i notować swoje działania.
2. Jeśli sąd zasądzi zadośćuczynienie za mobbing, to minimum 28 836 zł (6 × 4 806 zł, 2026 r.).
3. Skala: trzech pracowników na płacy minimalnej to 3 × 4 806 = 14 418 zł brutto miesięcznie, a 28 836 : 14 418 = 2, czyli dwie pełne miesięczne pensje brutto całego zespołu.

JDG z 12 pracownikami

1. Pracowników jest 12, czyli co najmniej 10, więc potrzebujesz regulaminu do 5 maja 2027 r.
2. Licząc wstecz: ustawa mówi o „wydaniu” regulaminu i nie rozstrzyga, czy chodzi o podanie go do wiadomości, czy o wejście w życie. Dla bezpieczeństwa podaj go pracownikom najpóźniej 20 kwietnia 2027 r. (2 tygodnie mijają 4 maja), a projekt przedstaw do uzgodnienia najpóźniej w połowie marca 2027 r. (30 dni i zapas).
3. Dwie sprawy z zasądzonym zadośćuczynieniem za mobbing to minimum 2 × 28 836 = 57 672 zł (2026 r.) albo 2 × 29 700 = 59 400 zł (2027 r.).
4. Jeśli mobbing pochodził od przełożonego albo współpracownika, po wypłacie możesz dochodzić od niego wyrównania szkody w wysokości odpowiadającej stopniowi winy jego i Twojej (art. 94³ § 12).

Co zrobić już teraz

1. Policz pracowników na umowach o pracę. Jeśli chcesz sprawdzić swoje zatrudnienie i terminy, napisz do nas.
2. Ustal, kto przyjmuje zgłoszenia, i poinformuj o tym pracowników. Ustawa nie nakazuje tego wprost, ale Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w pytaniach i odpowiedziach o mobbing pisze o informowaniu pracowników o zasadach i procedurach.
3. Dokumentuj działania: daty rozmów, szkoleń i reakcji na zgłoszenia. Przy zarzucie nierównego traktowania, gdy pracownik uprawdopodobni naruszenie, to Ty musisz wykazać, że do niego nie doszło (art. 18³f).
4. Pilnuj zachowań przełożonych i zleceniobiorców, bo one też mogą być mobbingiem.
5. Nie traktuj gorzej pracownika, który skorzystał z uprawnień z tytułu naruszenia prawa pracy (na przykład wystąpił z roszczeniem za mobbing), ani tego, który mu pomógł: ustawa daje takiemu pracownikowi osobne roszczenie, czyli zadośćuczynienie nie niższe niż minimalne wynagrodzenie albo odszkodowanie (art. 18³e).
6. Od 10 pracowników zaplanuj regulamin; jego treść to sprawa dla prawnika lub specjalisty HR.

Podsumowanie

Nowa definicja mobbingu od 5 listopada 2026 r. to uporczywe nękanie, a minimalne zadośćuczynienie to sześciokrotność minimalnego wynagrodzenia. Dla JDG bez pracowników nic się nie zmienia. Pracodawca musi systematycznie przeciwdziałać mobbingowi, a od 10 pracowników także mieć regulamin. Jeśli chcesz sprawdzić, jak te przepisy wpływają na kadry i dokumenty w Twojej firmie, napisz do nas.